Mugagabea

Mugagabearen erabilera from E-idazkaritza
Ariketa batzuk hemen daude 

KERMAN ETA BERE BURUA. KERMAN MINTZALAGUN BILA

Deklinabidea: bihurkariak 1, 2, 3
Deklinabidea: elkarkariak 1, 2,

Iritzi aditza 1
Hitz eratorriak
Hitz elkartuak 1, 2, 3
Orduak eta datak,
Kontatzerakoak aditza nola  erabili
Denborazkoak 1, 2
Kontuz:  -tzerakoan / -tutakoan /-tzean
Euskal Aditz laguntzailea: taulak beste taula bat , ariketa orokorrak,  ariketak indikatiboa 1, 2  lantzeko.


Elkarrizketa: baikorra al zara?

Aholkuak: deskribapenetan nola aritu.
Irainak, laidoak, isekak... euskaraz
Definizioak eta hitzak: Xabier Alzaguren,
Lagunen deskribapenak : Naiara, Olaia, Karmele andereñoa.

Biografiak:  Koldo Mitxelena 2, Mikel Laboa, hiru kantari euskaldunen biografia, Euskal Herriko lehen emakume argazkilaria, genio batzuenak, Bob Marley, Fernando Morillorena.
Agoteak, arraza madarikatua

Narrazioak.

IDATZI
Testu biografikoa
Gutunak: gonbiteak, zorion agurrak, doluminak, erreklamazioak... (Azpidazki)

MINTZAMENA

KONTU-KONTARI: ZEIN DA BENETAKOA?

 Gogoratu hau: Iritzia emateko baliabideak , zergatiak adierazteko baliabideak 

HIZKUNTZA BIOGRAFIAK

Hegoa Mendiboure
blogs.uab.cat/biografieslinguistiques/
2008/12/12/nire-hizkuntzak/
Hona hemen nire hizkuntz biografia laburra! Uste dut oso garrantzitsua dela mundu honen aberastasuna eta aniztasuna gordetzen duten katalanera eta euskara bezalako hizkuntza murrriztuak mantentzea.
Hizkuntzak ikastea. Inma bisitaria

• Ideia bat paragrafo bat

. Alde batetik, pertsona batzuek beharrezkoa dute haien lanean aurrera egiteko. Gaur egun multinazional asko daude bulegoak mundu osotan dituztenak eta haien arteko komunikazioa egoteko hizkuntzak jakin behar dira. Normalean, ingelesa garrantzitsuena da baina beste hizkuntz batzuk, txinera esaterako, gero eta hedatuago daude. Beste aldetik, pertsona batzuek hizkuntzak ikasten dituzte gauza berriak ikasteko irrikagatik. Hauek normalean hizkuntza arraroak edo modan ez daudenak aukeratzen dituzte, adibidez, turkiera, japoniera, etab.
. Lehenik, lanpostu on bat aukeratzeko gai izango gara. Aurretik aipatu bezala gero eta multinazional gehiago daude eta bertako zuzendariek ezinbestekoa dute hizkuntzak ezagutzea. Edo oposaketak egiteko orduan hizkuntza bat baino gehiago ezagutzeak puntuazio altuagoa ematen du. Bigarrenik, jende guztiarekin komunikazioa hobetzen da eta honek aberastasun kulturala sortzen du. Azkenik ondorio ekonomikoak ere baditu. Ikasketa prozesua gaur egun oso garestia da. Akademiak edo irakasle partikularrak dira aukera egokiena.
. Gero eta modu gogorrago batean irakasten dituzte, baina ez da nahikoa. Azkenean, institutua uztean ikasitako guztia ahazten zaie. Nahi duenak diru laguntzak eskatzeko aukera izan beharko lituzke sari bezala. Enpresan bertan ikastaroak eskaini beharko lirateke.
. Guri dagokigunez, interesa eta ikasteko gogoa jarriz nahiko izango da; eta politikoei dagokienez, kanpainen bitartez edo diru-laguntzen bitartez ikasteko nahiak sustatu behar dira.
______________________________________

• Testua irakurri eta zure hizkuntza gaitasunak komenta itzazu.

• Eta zu zein hizkuntzatan zara irakurtzeko, ulertzeko, mintzatzeko edota idazteko gai?

• Euskeraren soinuaz maiteminduta: euskaldun pakistandarra 

ELKARRIZKETA Leteri.




Zenbat hizkuntza dakizki?

Nire hizkuntzak

Hegoa dut izena eta euskalduna naiz. Nahiago nukeen euskaraz idatzi,baina uste dut frantsesez errazago ulertuko didatela irakurleeketa asko miresten dut hizkuntza horrek duen arrakasta!eta hala ere, uste dut esan dezakedala guztiz elebiduna naizelaeta gainera baliagarria niretzat, mugatik hurbil bizi naizelakoHorrexegatik, urtebeteko Erasmus bat egitea erabaki nuenIzan ere, uste zuten euskarari lehentasuna eman behar zitzaiola.
Baionan jaio nintzen (Ipar-Euskal Herrian) eta nire ama-hizkuntza Euskara izan zen. Eskolan hasi behar nuenean, gurasoek ikasketak euskaraz egiten diren eskolan, ikastolan, izena ematea erabaki zuten.baina uste dut frantsesez errazago ulertuko didatela irakurleeketa asko miresten dut hizkuntza horrek duen arrakasta!eta hala ere, uste dut esan dezakedala guztiz elebiduna naizelaeta gainera baliagarria niretzat, mugatik hurbil bizi naizelakoHorrexegatik, urtebeteko Erasmus bat egitea erabaki nuenIzan ere, uste zuten euskarari lehentasuna eman behar zitzaiola, zeren eguneroko bizimoduan frantsesa gailentzen baita, bizitza publikoan euskarari leku gutxi utziz. Nire lehen hitzak, beraz, euskaraz esan nituen, euskaraz pentsatzen dut, eta esan beharrik ez dago norainokoa den hain etorkizun iluneko hizkuntzari diodan atxikimendua.
Alabaina, oso azkar trebatu nintzen frantsesez: nire aitona-amonek ez zuten euskaraz hitz egiten eta lehen ikasturteetatik, frantseseko eskolak genituen ikastolan. Beti izan dut, eta badut, erraztasun gehiago euskaraz hitz egiteko,baina uste dut frantsesez errazago ulertuko didatela irakurleeketa asko miresten dut hizkuntza horrek duen arrakasta!eta hala ere, uste dut esan dezakedala guztiz elebiduna naizelaeta gainera baliagarria niretzat, mugatik hurbil bizi naizelakoHorrexegatik, urtebeteko Erasmus bat egitea erabaki nuenIzan ere, uste zuten euskarari lehentasuna eman behar zitzaiola.
Institutuan ingelesa ikasi nuen 5 urtez, baina ez dut gauza handirik gogoratzen… Laugarren mailan, gaztelania ikastea erabaki nuen: oso gustuko dudan hizkuntza da,baina uste dut frantsesez errazago ulertuko didatela irakurleeketa asko miresten dut hizkuntza horrek duen arrakasta!eta hala ere, uste dut esan dezakedala guztiz elebiduna naizelaeta gainera baliagarria niretzat, mugatik hurbil bizi naizelakoHorrexegatik, urtebeteko Erasmus bat egitea erabaki nuenIzan ere, uste zuten euskarari lehentasuna eman behar zitzaiola. Ni ez naiz oso eroso sentitzen hizkuntza horretan, baina ez dut arazorik ulertzeko eta ulertua izateko. Ez dago gaizki, ezta?
Batxillergoa amaitu ondoren, Frantziara joan nintzen historia ikastera, eta horrek aukera eman zidan nire frantsesa hobetzeko. Baina nik, gauza guztien gainetik, nire gaztelania hobetu nahi nuen, eta bolada batez beste kultura batean bizi.baina uste dut frantsesez errazago ulertuko didatela irakurleeketa asko miresten dut hizkuntza horrek duen arrakasta!eta hala ere, uste dut esan dezakedala guztiz elebiduna naizelaeta gainera baliagarria niretzat, mugatik hurbil bizi naizelakoHorrexegatik, urtebeteko Erasmus bat egitea erabaki nuenIzan ere, uste zuten euskarari lehentasuna eman behar zitzaiola. Eta hemen nago, Bartzelonan! bi hizkuntza ikasten, gaztelania eta katalanera.
Oso pozik nago katalanera ikasteko aukera dudalako. Oso hizkuntza polita eta entzuteko atsegina iruditzen zait, baina uste dut frantsesez errazago ulertuko didatela irakurleeketa asko miresten dut hizkuntza horrek duen arrakasta!eta hala ere, uste dut esan dezakedala guztiz elebiduna naizelaeta gainera baliagarria niretzat, mugatik hurbil bizi naizelakoHorrexegatik, urtebeteko Erasmus bat egitea erabaki nuenIzan ere, uste zuten euskarari lehentasuna eman behar zitzaiola. Espero dut Euskal Herria ere laster horrelako egoeran egotea.

_________________________________

Camille Fauque. blogari.net/iraia

Bukatzeko, nire ustez, hizkuntzen erabilera egokia egitea bultzatu behar da eta denon esku dago hori ahalbidetzeaGaur egun hizkuntzen ezagutza beharrezkoa denez, umeei txikitatik modu egokian irakatsi behar zaieGaur egungo mundu globalizatuan beharrezkoa da hizkuntzen ezagutza eta beraien erabilera egokia egiteaHizkuntza bat menderatzeak ondorio positiboak dituHizkuntzak ikastea arrazoi desberdinengatik izan daiteke. Nahiz eta beharrezkoa izan, jendeak interesa ere erakusten du eta batzuek ikasten dute beraien denbora librean. Badago jendea erabiltzen ez diren hizkuntzak ikasten dituena. Zeintzuk dira garrantzitsuenak edo erabilienak? Zeintzuk dira benetan beharrezkoak?

Hiru Mariak. Arantxa Urretabizkaia (7. atala, 81 or.)

Sasoi hartan, askotan izan genuen Handi hizpide, baita Gorrik hartu berri zuen erabakia ere. Afalondo batean esan zidan udan ikastaro bat egingo zuela euskaltegian. Agian, azaldu nion harridura ezabatzeko argitu zidan inbidia sumatzen zuela Laidarekin eta haren lagunekin hitz egitean, eta ez zela euskaraz irakurtzeko gauza. Hori entzun nuenean jabetu nintzen zeinen arin eransten zituen Gorrik hitz berriak bere hiztegira, ikastaro, euskaltegi. Esate baterako, lehen aldiz konkortzen ari nintzela esan zidanean, ejerzizioak egin behar nituela agindu zidan. Berehala aldatu zuen, ordea, hitza, eta handik aurrera, nire bizkarrezurra aipatzen zuen bakoitzean, ariketa erabiltzen zuen, edo, Laidak Handiren berriak biltzen zituzten paperei txostena deitu bezain pronto, izen hori erabiltzen zuen huts egin gabe. Betidanikoa du Gorrik hizkuntzekiko trebetasuna. Bere gaztelera nirea baino hamaika aldiz aberatsagoa da eta bere euskara, are euskaltegira joan aurretik, nirearen pareko. Horretaz gain frantsesa ere menderatzen du eta gauza da ingelesez zerbait esan eta ulertzeko.

Euskaltegikoa adierazi zidanean esan zidan berak ikasi egin nahi zuela, ez zuela besteei etengabe lezioak emateko irrika duten zahar horietako bat izan nahi. Zer pentsa eman zidan eta, askotan bezala, iruditu zitzaidan ni erdibidean nengoela, ez nuela Gorriren ikasteko grina baina, era berean, ez nuela besteei eskatzen ez zituzten aholkuak emateko gogorik ere.

Euskaltegitik etorri zitzaidan, uda hartan, mintzalagunaren kontua ere. Gorrik esan zidan bazegoela han euskara ikasten ari zen jendea eta, astean behin-edo, norbaitekin euskaraz hitz egitea komeni zitzaiela, ikasten laguntzeko. Noski, ezetz esan nion. Nire euskara landu gabea da, ez naiz apenas bi hitz idazteko eta irakurtzeko gauza. Ezetz esan nion, baina alferrik. Aste hartan bertan hasi ziren etxera etortzen bi neska gazte, bertakoak baina euskaldun berriak. Izen moderno horietakoak dituzte, Gorrik eta Laidak modernoak baina zaharrak direla esaten badute ere. Aitziber eta Naroa. Biak lanean ari dira eta horregatik behar omen dute euskara, lanean eskatzen dietelako. Gero esango dute lehengo garaiak hobeak zirela, baina nik eskola gazteleraz eman nuen eta euskarak ez zigun etxetik kanpo ezertarako balio. Orain, berriz, lana finkatuko badute euskara ikasi behar dute. Lastima Joxek ez dituela garai hauek ezagutu.

• 

REYES PRADOS. 9 HILABETETAN EUSKALDUNA

orduak eta datak

Datak

Gutunen goiko aldean data adierazteko bi formatu hauek erabiliko dira

En Donostia, a 3 de julio de 2005: Donostian, 2005eko uztailaren 3an
Donostia, 3 de julio de 2005: Donostia, 2005eko uztailaren 3a

Gogoan hartu bi zenbaki hauek

Donostia, 11/31 de julio de 2005: Donostia, 2005eko uztailaren 11/31
En Donostia, a 11/31 de julio de 2005: Donostian, 2005eko uztailaren 11n/31n

Gutunen testuan bertan data bat adierazi behar bada, honakoak erabiliko dira:

2006/03/07; 2006-03-07; 2006/III/07; 2006-III-07
En respuesta a su escrito con fecha 2006-03-07...: 2006-03-07ko zuen idatziari erantzunez,...

Hilabetea eta eguna, hau da, otsailak 6 edo hilak 6 formak ere erabil daitezke gonbitetan edo informazio oharretan, baina beti
aposizioan jarrita (komen artean)

El jueves, 7 de marzo, será la inauguración: Ostegunean, martxoak 7, inaugurazioa egingo dugu
El 20 de junio, domingo, nos casamos: Ekainaren 20an, igandea/igandean/igandearekin, ezkonduko gara

Audioak: orduak nola esan eta idatzi
Ariketa HEMEN
azalpen gehiago hemen

Deklinabidea

Deklinabidea 

Birdeklinabidea

birdeklinabidea 1, 2
Eukara hobetzen

-ekiko2 

Deklinabidea eta erakusleak

Erakusleak

Bihurkariak

. Bihurkarietan izaki berari erreferentzia egiten dioten bi izen-sintagma daude, hau da, ekintzaren egilea eta hartzailea pertsona bera da.

. Euskaraz perpaus bihurkariak adierazteko izenordain indartuen genitiboa + BURUA egituraz baliatzen gara:                            Nik NEURE BURUA zaindu behar dut.

. Egitura hau deklinatu egin daiteke:

BERE BURUAREKIN hitz egiten omen du.
Guk GEURE BURUA eskaini dugu laguntzeko.
Zu ZEURE BURUAZ arduratu!
NEURE BURUARI galdetzen diot zer egingo dudan.

. Gogoan izan izenordain indartuen genitiboa erabili behar dela beti: neure, zeure, bere, geure, zeuen, euren.

. Hala ere, zenbait aditzekin beste egitura bat erabiltzen da bihurkaritasuna adierazteko: garbitu, dutxatu, orraztu, jantzi, apaindu, prestatu, aurkeztu.
Orraztu zara? Dutxatu naiz.
Berehala jantziko naiz Oraintxe apainduko naiz.

OHIKO AKATSAK: KONTUZ!
. Gero eta joera handiagoa dago, erdararen eraginez edo, bihurkaritasuna adierazteko, bere burua esapidearen ordez, izan aditz laguntailea erabiltzeko.
*Nor den galdetzen naiz; Nor den galdetzen diot NEURE BURUARI
*Tiro bat eman da; Tiro bat eman dio BERE BURUARI
. Zenbait aditzekin bihurkaritasuna adierazteko IZAN erabiltzen da *EDUN erabili beharrean. Objektua agertzen denean, *EDUN erabili beharra dago:
*Garbitu zara eskuak?; Garbitu dituzu eskuak?
*Ilea orraztu naiz; Ilea orraztu dut
- Teoria hobeto ulertzeko: HEMEN.
- BIDEOA: Kerman axolagabe.
- Praktikatzeko: 1. jarduera

(Erantzunak: 1-bere burua, 2- bere burua, 3 - zeure buruari, 4 - bere buruarekin, 5 - bere buruarekin, 6 - bere buruaren, 7 - neure buruarekin, 8 - neure buruari, 9 - bere buruarekin, 10 - bere buruaz, 11 - geure burua, 12 - beren burua).

IKUSI ilea moztu da ala  ilea moztu du?

Gehiago hemen

Elkarkariak

teoría:

Euskaraz elkarrekikotasuna adierazteko, elkar izenordainaz baliatzen gara:

Josuk eta Begok ELKAR maite dute.

(Josuk Bego maite du; Begok Josu maite du)
. Aditza beti agertuko da singularrean:
Aspaldian ez dugu ELKAR ikusi.
Anak eta Josuk ez dute ELKAR ezagutzen.

. Izenordain elkarkari honek kasu-marka guztiak har ditzake, NORK izan ezik.

Askotan egoten gara ELKARREKIN.
ELKARREN ondoan bizi gara.
ELKARREKIN bizi dira.
Ez urrundu ELKARRENGANDIK.
Guk ez diogu ELKARRI hitz egiten.

. Bada beste kide bat elkarrekikotasuna adierazteko: bata bestea.

BATA BESTEaren atzetik etorri dira.
BATA BESTEAren gainean daude.
BATA BESTEAri begira daude. (elkarri begira)
BATA BESTEAREN kontra daude. (elkarren kontra)

. OHIKO AKATSAK:

. Zenbaitek, erdararen eraginez, elkar izenordainaren ordez, aditz laguntzailea aldatzeko joera dauka.
*Jon eta Susana ez DIRA agurtzen; Jonek eta Susanak ez dute ELKAR agurtzen.
*Askotan ikusten GARA; Askotan ikusten dugu ELKAR.

*Ordudanik ez diogu ELKARRI hitz egiten; Ez diogu ELKARRI hitz egiten.

. Beste zenbaitek elkar kasu-markarik gabe erabiltzeko joera dauka, dagokion kasuan deklinatu beharrean.

*Horiek ez dute ELKAR hitz egiten; Horiek ez diote ELKARRI hitz egiten.
*Orain ELKAR bizi dira; Orain ELKARREKIN bizi dira.

- BIDEOA: Kerman superheroi.

- Praktikatzeko jarduerak: HEMEN. Eta HEMEN
 

izenordain zehaztugabeak

azalpena eta ariketak

IZORD:ADBER 

Ehunekoak nola erabili

Azalpena bat hemen duzue eta beste bat ere bai, irakurri ondoren egin ariketa hau eta bukatutakoan, jo bigarren ariketaren hasierako testura , eta ondoren errenta-aitorpenaren inguruko hiztegia landu.

Ordu aldaketa

Beharrezoa al da ordu aldaketa? Artikulu pare bat daukazu horren inguruan beheko esteketan, sakatu bertan eta irakurri ahal izango dituzu.

Zergatik-ordu-aldaketa?

Infografia: Ordu aldaketa eta energia aurreztea

Ariketa bat ere  horren inguruan Ikasbilen badaukazue


Espainiak ez du zuzendu Francok 1940an egindako ordu aldaketa
Berria.info 2013-09-27 - 20:23:10

Duela 73 urte arte Euskal Herriko ordua Greenwich meridianoaren araberakoa zen (GMT), egungoa (GMT+1) baino ordubete atzerago. Baina Bigarren Mundu Gerran naziek Frantzia Alemaniaren ordu zonara pasa zuten. Hitlerrekin zuen hurbiltasunagatik, Francok ere gauza bera egin zuen. Harrezkero, Euskal Herrian Europa erdialdeko ordua erabiltzen da, eta ez Europa mendebaldekoa. Londresek eta Lisboak ere gerrako arrazoiengatik hartu zuten Alemaniaren ordua, baina, gerra amaituta, jatorrizko ordura itzuli ziren. Egun, euskal erlojuak neguan eguzki ordua baino ordubete aurrerago doaz, eta udan, udako ordutegiaren aldaketaren ondorioz, hiru ordu lehenago.

Birdeklinabidea eta nominalizazioa lantzeko

Birdeklinabidea lantzeko, santurtzieus euskaltegiko ariketak hemen daude.
Weborri berean Nominalizazioa lantzekoak ere badaude: sakatu hemen egiteko;  Ariketa gehiago? bai, badaude asko interneten, hala nola eibz-n:
 hemen, hemen, eta azkenik hemen.  eta nominalizazioaren errejimena begiratzeko taula txikia ere eskura dago.

Mugagabea lantzeko ariketak

Mugagabean gehiago sakontzeko hona hemen azalpen eta ariketa batzuk; zuentzat egokiak direlakoan igo ditut blog honetara:

• Noiz erabili mugagabea? eta nahikoa ez bada,
• Mugagabea noiz?, ere irakur dezakezu. Azkenik, hurrengo ariketak sarean aurkitutakoak dira: bat, bi, hiru, lau, bost, eta sei.
• Beste ikasle BAT, Bera eta berdina noiz erabili bereizi behar direla ere gogoan hartu.
• Elkarkariak: definizioa; Elkar , bata eta bestearen erabilera eta elkar ikusi erabiltzeko oharra ere interesgarriak dira.
Bukatzeko, gogoratu ehunekoen erabilera eta kantitatea adierazteko modua:
• ehun zenbakia eta ehunekoak,"Ehuneko 8 (%8)",
• Tabako paketea,

Bizidunak eta bizigabeen deklinabidea. Lana eta familia uztartu

Azalpena hementxe dago  eta ariketak beste esteka honetan.

Nahi izanez gero, egizue Ikasbileko bi ataza hauek:  hau ez da Suedia eta  Lana eta familia uztartzea (1 eta 2)
Zein da zure iritzia?, bat zatoz Katixarekin?

izenordainak, zehaztugabeak

Euskara hobetzen deritzon sailean hurrengo hauek ere eskuragarri daude: Nik neuk eta indartuen erabilera, Inor ez, ezer ez izenordainen gaineko azalpena eta Asko eta handia bereziteko argibideak ere bai. Zehaztugabeen zerrenda ere badago sarean, kontsultatu.